Liczba przypadków wzrosła o 31% w ciągu pięciu lat
Biura ds. młodzieży zgłosiły w 2024 r. około 72 800 przypadków narażenia dzieci na niebezpieczeństwo
Liczba przypadków narażania dzieci na niebezpieczeństwo w Niemczech osiągnęła nowy rekordowy poziom po raz trzeci z rzędu: w 2024 r. urzędy ds. młodzieży w Niemczech zidentyfikowały około 72 800 dzieci i młodzieży narażonych na niebezpieczeństwo z powodu zaniedbania, przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej.
Według Federalnego Urzędu Statystycznego (Destatis) liczba spraw dotyczących opieki nad dziećmi wzrosła w ciągu pięciu lat o prawie jedną trzecią (+31%), czyli o 17 300 przypadków. W 2019 roku – roku poprzedzającym wybuch pandemii koronawirusa – liczba ta wynosiła około 55 500 przypadków.
Szacowany wzrost rok do roku na poziomie 8%
Liczba przypadków również znacznie wzrosła w 2024 roku w porównaniu z rokiem poprzednim: w 2023 roku władze zgłosiły około 63 700 przypadków narażenia dzieci na niebezpieczeństwo. Ponieważ jednak kilka urzędów ds. młodzieży nie było w stanie dostarczyć danych w tym czasie, Federalny Urząd Statystyczny (Federal Statistics) oszacował, że w 2023 roku liczba przypadków narażenia dzieci na niebezpieczeństwo wyniesie około 67 300. W porównaniu z tym szacunkiem, liczba przypadków w 2024 roku gwałtownie wzrosła o 8%, czyli o 5500 przypadków. W porównaniu z przypadkami zgłoszonymi w 2023 roku, wzrost w 2024 roku wyniósł aż 14% (+9100 przypadków).
Średni wiek dotkniętych chorobą dzieci wynosił 8,3 roku
Około połowa (52%) dzieci zagrożonych niebezpieczeństwem miała mniej niż dziewięć lat, a co trzecie (33%) miało mniej niż sześć lat. Średni wiek wynosił 8,3 roku. Większość dotkniętych tym problemem nieletnich dorastała z obojgiem rodziców (38%) lub z jednym rodzicem (37%). Czternaście procent mieszkało z rodzicem w nowym związku partnerskim, a 10% mieszkało w domu dziecka, u krewnych lub gdzie indziej. W prawie co trzecim przypadku (32%) co najmniej jedno z rodziców było obcego pochodzenia (urodzone za granicą), a językiem używanym w rodzinie nie był niemiecki.
Aby zakończyć niebezpieczną sytuację, w 91% przypadków uzgodniono następnie środki wsparcia lub ochrony. W 18% tych przypadków urzędy ds. młodzieży skierowały sprawę do sądu rodzinnego. Sądy rodzinne są angażowane na przykład wtedy, gdy rodzice nie chcą lub nie są w stanie zapobiec niebezpieczeństwu dla dziecka, na przykład odmawiając oferowanego wsparcia.
Szczególnie częste: zaniedbanie i znęcanie się psychiczne
W większości przypadków narażania dzieci na niebezpieczeństwo władze zaobserwowały oznaki zaniedbania (58%). W 37% przypadków stwierdzono dowody przemocy psychicznej. W kolejnych 28% przypadków stwierdzono przemoc fizyczną, a w 6% przemoc seksualną. Podczas gdy chłopcy byli nieco częściej dotknięci zaniedbaniem (53%) i przemocą fizyczną (51%), to w przypadku dziewcząt dotyczyło to przemocy psychicznej (51%), a zwłaszcza seksualnej (67%).
W 75% przypadków dobro dziecka było zagrożone – wyłącznie lub głównie – przez rodzica. W kolejnych 4% był to rodzic zastępczy, nowy partner rodzica, a w 6% inna osoba, taka jak ciotka, rodzic zastępczy, trener lub opiekun. W 8% przypadków można było stwierdzić, że zagrożenie pochodziło od kilku osób, ale nie można było zidentyfikować osoby, która była głównym sprawcą. W kolejnych 8% nie było wiadomo lub było niejasne, kto zagrażał dobru dziecka.
Kolejny rekord: władze zbadały wcześniej 239 400 podejrzanych przypadków
W okresie poprzedzającym rok podatkowy 2024, urzędy ds. młodzieży oceniły około 239 400 przypadków podejrzenia narażenia dzieci na niebezpieczeństwo. Stanowi to 38% wzrost liczby ocen ryzyka w ciągu pięciu lat – nawet więcej niż rzeczywisty wzrost narażenia dzieci na niebezpieczeństwo – i jednocześnie ustanowiło nowy rekord. W 78 000 dodatkowych przypadków władze stwierdziły potrzebę wsparcia, choć nie stwierdziły narażenia dzieci na niebezpieczeństwo.
W 2024 roku policja i wymiar sprawiedliwości przekazały większość zgłoszeń o potencjalnym zagrożeniu dzieci do urzędów ds. młodzieży (31%). Zgłoszenia od ogółu społeczeństwa – krewnych, znajomych, sąsiadów lub anonimowo – były nieco rzadsze (21%). W dalszej kolejności zgłaszały się placówki wsparcia dla dzieci, młodzieży lub placówek edukacyjnych (13%) oraz szkoły (12%). Tylko w około jednej dziesiątej przypadków zgłoszenia pochodziły od samych rodzin, tj. od zaangażowanych w sprawę nieletnich (2%) lub ich rodziców (7%).
Uwagi metodologiczne:
Zagrożenie dziecka (ostre lub utajone) występuje, gdy istnieje lub już wystąpiło poważne zagrożenie dla jego dobrostanu fizycznego, psychicznego lub emocjonalnego. W przypadku podejrzenia zagrożenia urzędy ds. młodzieży mają obowiązek ocenić ryzyko zagrożenia i potrzebę pomocy poprzez przeprowadzenie oceny ryzyka oraz przeciwdziałać zagrożeniom (§ 8a SGB VIII).
Osoby uważane za stwarzające zagrożenie dla dobra dziecka to nie tylko osoby aktywnie zagrażające dziecku, ale także opiekunowie, którzy nie zdołali zapobiec takiemu zagrożeniu. Przedstawione tutaj informacje stanowią subiektywną ocenę dokonaną przez specjalistów ds. opieki nad młodzieżą w momencie przeprowadzania oceny ryzyka. Więcej definicji, treści i danych statystycznych dotyczących jakości można znaleźć w nowym raporcie jakości.
Więcej informacji:
Szczegółowe wyniki statystyk dotyczących obowiązku ochrony dzieci zagrożonych, w tym dane dla poszczególnych krajów związkowych, są dostępne w bazie danych GENESIS-Online (tabele 22518) oraz na stronie tematycznej „Ochrona dzieci i opieka społeczna” na stronie internetowej Federalnego Urzędu Statystycznego. Więcej informacji można znaleźć w nowym raporcie statystycznym „Statystyki dotyczące obowiązku ochrony dzieci zagrożonych”.
Federalny Urząd Statystyczny (Destatis), Komunikat prasowy nr 451, 15 grudnia 2025 r.
